Golec uOrkiestra

Golec uOrkiestra to zespół założony przez braci Łukasza i Pawła Golców, łączący góralską tradycję z popem, rockiem i jazzem. Rozpoznawalność przyniosły mu takie utwory jak m.in. „Lornetka”, „Ściernisco”, „Słodycze” i „Pędzą konie”. W muzyce zespołu melodie kojarzone z kulturą Beskidów spotykają się ze skrzypcami, akordeonem, instrumentami dętymi i sekcją rytmiczną.

Bracia Golcowie i początki w Milówce

Golec uOrkiestra powstał w 1998 roku z inicjatywy braci bliźniaków Łukasza i Pawła Golców. Muzycy z Milówki rozwijali wcześniej działalność jazzową i współpracowali z innymi wykonawcami. Obaj ukończyli Wydział Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Do własnego projektu wnieśli więc zarówno doświadczenie instrumentalistów, jak i melodie oraz tradycje znane z rodzinnych stron.

Łukasz gra na trąbce, a Paweł na puzonie. Jeszcze przed rozwojem Golec uOrkiestry występowali m.in. w Alchemik Acoustic Jazz Sextet oraz współpracowali z Pawłem Kukizem w zespole Piersi.

Debiut Golec uOrkiestra został wydany własnymi siłami, a działalność fonograficzną rozwinęła firma Golec Fabryka. Pierwsza płyta pokazała, że muzykę inspirowaną folklorem można budować z różnych składników: smyczków, akordeonu, dętych melodii, rockowego rytmu i popowych refrenów.

Najważniejsze albumy i piosenki Golec uOrkiestry

„Golec uOrkiestra 1” ukazało się w 1999 roku. Znalazły się na nim „Lornetka” i „Crazy is my life”, a także utwory mocniej nawiązujące do góralskiego języka i przyśpiewek. Album przybliża początkowy pomysł na brzmienie: tradycyjne inspiracje spotykają się tu m.in. ze ska, bluesem i rockiem.

Druga płyta, „Golec uOrkiestra 2”, została wydana w 2000 roku. To z niej pochodzą „Ściernisco”, „Słodycze” i „Do Milówki wróć”. Każdy z tych utworów przedstawia nieco inny temat: od optymistycznego spojrzenia na własne plany, przez żartobliwą piosenkę, po przywiązanie do rodzinnej miejscowości. Wspólne pozostają wyrazista melodia i zespołowy rozmach.

Na „Golec uOrkiestra 3” z 2002 roku znalazły się „Pędzą konie” oraz „Kto się ceni”. Kolejne albumy – Golec uOrkiestra 4 (2004) i Golec uOrkiestra 5 (2009) – rozszerzały repertuar, ale już pierwsze trzy pozwalają dobrze zrozumieć muzyczną tożsamość grupy. Słuchacz poznający ją przez jeden radiowy przebój może sięgnąć po całe wydawnictwo i usłyszeć różnice między humorystyczną przyśpiewką, spokojniejszą melodią a piosenką opartą na dynamicznym rytmie.

Muzyka formacji trafiła również do filmu Juliusza Machulskiego „Pieniądze to nie wszystko”. Ten obszar działalności uzupełnia historię koncertów i płyt, pokazując wykorzystanie jej brzmienia w kinowej opowieści.
Folk, jazz i brzmienie instrumentów na scenie

W Golec uOrkiestrze tradycyjne motywy góralskie łączą się z brzmieniem instrumentów dętych i sekcji rytmicznej. Skrzypce i akordeon współbrzmią z trąbką, puzonem, gitarami, basem i perkusją. W zależności od utworu poszczególne instrumenty przejmują melodię, uzupełniają partie wokalne lub nadają kompozycji wyrazisty rytm.

Jazzowe przygotowanie braci Golec pomaga zrozumieć znaczenie sekcji dętej i instrumentalnych dialogów. Pop wnosi czytelną formę piosenki, a rock wyrazisty puls. Regionalne korzenie słychać w melodiach, języku i doborze barw, które przewijają się przez repertuar.

Podczas koncertu warto zwrócić uwagę również na fragmenty pomiędzy refrenami. To właśnie wtedy poszczególne instrumenty mogą wybrzmieć mocniej i pokazać swoje możliwości. Znajomość tekstów ułatwia wspólne śpiewanie, ale warto też wsłuchać się w to, jak muzycy uzupełniają się na scenie. Dzięki temu nawet dobrze znane piosenki można odkryć na nowo.

„Górą Ty”, „Symphoethnic” i nowe nagrania

Utwór „Górą Ty”, wydany w 2019 roku, jest efektem współpracy Golec uOrkiestry z Gromee'em i Bedoesem. Zespół spotkał się tu z producentem muzyki elektronicznej i raperem. Regionalne inspiracje znalazły się w otoczeniu współczesnej produkcji, co przybliżyło je odbiorcom różnych muzycznych środowisk.

Podobną otwartość rozwija „Symphoethnic”, widowisko z udziałem Silesian Art Collective Symphony. Projekt łączy etniczne brzmienia z symfoniką, big bandem, rockiem, elektroniką i jazzową improwizacją. Wśród zaproszonych wykonawców znaleźli się m.in. Kuba Badach, Piotr Cugowski, Andrzej Lampert i Krzysztof Trebunia-Tutka. Rozbudowana obsada daje możliwość przedstawienia muzyki w większej skali i z wykorzystaniem odmiennych głosów.

Autorski repertuar formacji rozwija także singiel „Bierz co jest” z 2026 roku, którego tematem są: akceptacja, uważność i dostrzeganie wartości codziennych chwil. To kolejny przykład piosenki, w której muzyczna energia towarzyszy opowieści o podejściu do życia.

Kolędy i pastorałki z Golec uOrkiestrą

Muzyka świąteczna zajmuje osobne miejsce w dorobku grupy. Koncerty kolędowe wykorzystują jej instrumentalne brzmienie do przedstawiania melodii związanych z Bożym Narodzeniem i wspólnym śpiewaniem. Regionalne inspiracje łączą się tu z repertuarem znanym również osobom, które na co dzień nie słuchają folku.

Przykładem jest „Golec uOrkiestra – Koncert Kolęd i Pastorałek”, który koncentruje się na polskich kolędach i pastorałkach w zespołowych aranżacjach. Tytuł programu jasno wskazuje temat wieczoru: świąteczne spotkanie z muzyką.